ROŻNÓW o J. Rożnowskim Zapora
| Zapora |
 |
 |
 |
|
O ujarzmieniu kapryśnego, powodującego groźne powodzie Dunajca zaczęto myśleć już pod koniec I Wojny Światowej. Inicjatorem budowy zapory, autorem pierwszego projektu oraz stałym konsultantem w czasie studiów projektowych i budowy zapory był prof. Karol Pomianowski. Realizacja jego projektu, opracowanego w latach 1920-1930, była ze względu na panujący wówczas kryzys gospodarczy odkładana aż do lipca 1934 r. Wielka i tragiczna w skutkach powódź, jaka miała miejsce 18 lipca 1934 roku na Dunajcu, przyspieszyła podjęcie decyzji o rozpoczęciu budowy zbiornika retencyjnego. Ostateczny projekt zapory w oparciu o pracę prof. Pomianowskiego przygotowało Biuro Dróg Wodnych Ministerstwa Komunikacji. Realizację tej inwestycji powierzono początkowo inż. Ziemowitowi Śliwińskiemu. Prace budowlane zaczęto w lutym 1935 r., a ukończono w 1941 r. Zapora stanęła w poprzek "pętli Rożnowskiej", w przepięknej dolinie, której dnem płynęła meandrami rzeka. Napełnianie zbiornika rozpoczęto w drugiej połowie 1941 r., a jego całkowite napełnienie nastapiło w 1943 r. po wiosennych i letnich wezbraniach. Miejsce budowy zostało wybrane optymalnie w najwęższym miejscu pogórskiego przełomu Dunajca we wsi Rożnów, między cyplem góry Łazy (323 m npm), nazywanym również Łaziska, a stromym, zalesionym, wygiętym na kształt podkowy szczytem północnym Ostrej Góry (459 m npm). Wzniesiona zapora ma 550 m długości, jej szerokość w koronie wynosi 9 m, a wysokość 32,5 m. Stały przepływ wody wykorzystano do uruchomienia czteroturbinowej elektrowni wodnej, wbudowanej w środek zapory. Betonowy mur o szerokości 40 m stoi na fundamencie wpuszczonym 17 m w podłoże. We wschodniej części zapory znajdują się przepławki (system stopniowych basenów) dla ryb wędrujących w górę rzeki na doroczne tarło. W zachodniej części znajduje się pięć przepływów i siedem upustów dla wysokiej wody. W wyniku spiętrzenia wody przez zaporę powstało Jezioro Rożnowskie. Przed II wojną światową elektrownia była elementem Centralnego Okręgu Przemysłowego. W kwietniu 1944 roku zakończono budowę i oddano do eksploatacji linię elektroenergetyczną Rożnów – Mościce - Starachowice - Warszawa, o napięciu 150 kV, ze stacją elektroenergetyczna 150/35 kV w Szamotach. Obecnie elektrownia Rożnów jest jedną z czterech elektrowni wchodzących w skład Zespołu Elektrowni Wodnych Rożnów. Pozostałe to elektrownia Czchów, elektrownia Przewóz i elektrownia Dąbie. Elektrownia
Zapora betonowa ciężka
Jezioro
Źródło - Wikipedia.pl
|
